แอพวัดที่ดิน: ควรดูอะไรบ้าง และทดสอบความแม่นยำอย่างไร
แอพวัดที่ดินใช้ GPS ของมือถือและแผนที่ดาวเทียมคำนวณพื้นที่ ความยาวรอบ และระยะทาง แอพที่ดีควรให้ทั้งแตะมุมบนแผนที่และเดินตามแนวเขตได้ ใช้งานต่อได้เมื่อไม่มีสัญญาณ และส่งออกข้อมูลแปลงในรูปแบบที่นำไปใช้ได้ ก่อนจะเชื่อตัวเลขไปตัดสินใจเรื่องจริง ควรทดสอบกับแปลงที่รู้ขนาดอยู่แล้วก่อน
การทดสอบนี้ใช้เวลาราว 10 นาที และบอกอะไรได้มากกว่ารายการฟีเจอร์ บทความนี้จึงอธิบายทั้งสองเรื่อง คือควรดูอะไร และจะตรวจสอบอย่างไร
แอพวัดที่ดินทำงานอย่างไร
แอพเกือบทุกตัวทำงานหลักเหมือนกัน คือรวบรวมจุดหลายจุด เชื่อมเป็นรูปปิด แล้วคำนวณพื้นที่จากพิกัด จุดเหล่านั้นได้มาสองทาง
- แตะบนแผนที่ดาวเทียม คุณวางมุมแต่ละจุดด้วยสายตา ความแม่นยำขึ้นกับว่าเห็นแนวเขตในภาพชัดแค่ไหนและวางจุดละเอียดเพียงใด
- บันทึกเส้นทางด้วย GPS คุณเดิน ขับรถ หรือบินตามแนวเขต แล้วแอพบันทึกเส้นทางไว้ ความแม่นยำขึ้นกับสัญญาณและว่าคุณเดินใกล้แนวเขตจริงแค่ไหน
ไม่มีแอพไหนทำให้ GPS แม่นกว่าที่ตัวมือถือทำได้ โดยทั่วไปอยู่ที่ราว 3–5 เมตรในที่โล่ง และแย่ลงใต้ต้นไม้หรือใกล้อาคาร สิ่งที่ต่างกันคือแอพช่วยให้เลี่ยงข้อจำกัดเหล่านี้ได้ง่ายแค่ไหน และทำอะไรกับแปลงได้บ้างหลังวัดเสร็จ
สิ่งที่ควรดูก่อนเลือกแอพ
| ฟีเจอร์ | ทำไมจึงสำคัญ |
|---|---|
| มีทั้งแผนที่และ GPS | แตะแผนที่เหมาะกับแปลงที่เห็นคันนาหรือรั้วชัด เดินเหมาะกับแนวเขตที่มองจากด้านบนไม่เห็น |
| แว่นขยายสำหรับวางจุด | นิ้วบังมุมที่จะแตะ แปลงเล็กต่างกันไม่กี่เมตรผลก็เปลี่ยน |
| วัดได้แบบออฟไลน์ | ท้ายนาหรือในสวนมักเป็นจุดที่สัญญาณอ่อนที่สุด |
| หน่วยที่คุณใช้ | ต้องได้ตัวเลขในหน่วยที่ใช้ซื้อขาย หรือได้ค่าที่ชัดเจนพอจะแปลงเป็นไร่ งาน ตารางวา |
| บันทึกแปลงพร้อมชื่อ | ฤดูหน้าจะได้เปรียบเทียบ ไม่ต้องวัดใหม่ |
| รูปแบบการส่งออก | CSV สำหรับสเปรดชีต ส่วน Shapefile, KML หรือ GeoJSON สำหรับโปรแกรม GIS |
| พื้นที่ทำงานร่วมกัน | มีประโยชน์เมื่อทีมงานหรือผู้รับจ้างต้องใช้แนวเขตแปลงเดียวกัน |
| รุ่นมือถือที่รองรับ | ตรวจดูก่อนว่าใช้กับมือถือของคุณได้ |
ตัดสินใจก่อนว่าต้องการอะไร ถ้าวัดปีละแปลง แตะแผนที่แล้วบันทึกผลก็พอ ถ้าต้องส่งแนวเขตให้ผู้รับจ้าง ให้ดูเรื่องการส่งออกก่อน
วิธีทดสอบแอพกับแปลงที่รู้ขนาด
อย่าตัดสินแอพจากแปลงที่คุณกำลังหาขนาดอยู่ ให้ใช้แปลงที่รู้ขนาดแล้ว
- หาแปลงที่รู้ขนาด วัดสี่เหลี่ยมด้วยตลับเมตรเอง หรือใช้แปลงที่เชื่อถือขนาดได้ ควรเป็นที่โล่ง ห่างจากต้นไม้และกำแพง
- แตะมุมบนแผนที่ดาวเทียม แล้วจดพื้นที่กับความยาวรอบ
- เดินรอบแปลงด้วย GPS จบที่จุดเริ่มต้น แล้วจดตัวเลขสองค่าเดิม
- เดินอีกรอบในทิศตรงข้าม ส่วนต่างของสองรอบบอกว่าควรคาดความคลาดเคลื่อนไว้เท่าไร
- เปิดโหมดเครื่องบินแล้วเดินเส้นสั้น ๆ อีกครั้ง ตัว GPS ไม่ต้องใช้เน็ต การทดสอบนี้จะบอกว่าแอพต้องใช้หรือไม่
- บันทึกแปลงแล้วส่งออก เปิดไฟล์ในโปรแกรมที่จะใช้จริง พบปัญหาตอนนี้ดีกว่าไปพบตอนจะลงมือทำนา
ตัวอย่างคำนวณ: อ่านผลทดสอบอย่างไร
สมมติว่าคุณวัดสี่เหลี่ยมขนาด 100 × 50 เมตร พื้นที่จริงคือ 5,000 ตร.ม. หารด้วย 1,600 ได้ 3.125 ไร่ หรือ 3 ไร่ 0 งาน 50 ตารางวา ความยาวรอบ 300 เมตร คุณเดินสองรอบแล้วได้ผลดังนี้
- รอบแรก: 5,120 ตร.ม. (3 ไร่ 0 งาน 80 ตารางวา) เกินไป 2.4%
- รอบสอง: 4,930 ตร.ม. (3 ไร่ 0 งาน 32.5 ตารางวา) ขาดไป 1.4%
สองรอบต่างกัน 190 ตร.ม. หรือ 3.8% ของพื้นที่จริง พอใช้ไหม ขึ้นกับงาน ถ้าใส่ปุ๋ยไร่ละ 25 กก. แปลงนี้ใช้ราว 78 กก. และความคลาดเคลื่อน 2.4% คิดเป็นไม่ถึง 2 กก. สำหรับวางแผนปัจจัยการผลิตถือว่าใช้ได้ แต่ถ้าจะตกลงแนวเขตกับเพื่อนบ้าน ไม่มีมือถือเครื่องไหนเพียงพอ
ความแม่นยำเปลี่ยนตามขนาดแปลงอย่างไร
GPS คลาดเคลื่อนเท่ากัน แต่แปลงเล็กจะกระทบมากกว่า เพราะความคลาดเคลื่อนเพิ่มตามความยาวรอบ ขณะที่พื้นที่เพิ่มเร็วกว่ามาก ตารางนี้แสดงกรณีสุดโต่ง คือทุกด้านเบี้ยว 3 เมตรไปทางเดียวกัน
| แปลงจริง | ทุกด้านเข้าใน 3 ม. | ทุกด้านออกนอก 3 ม. |
|---|---|---|
| 40 × 40 ม. (1 ไร่) | 1,156 ตร.ม. (−28%) | 2,116 ตร.ม. (+32%) |
| 100 × 50 ม. (ราว 3 ไร่) | 4,136 ตร.ม. (−17%) | 5,936 ตร.ม. (+19%) |
| 200 × 100 ม. (12.5 ไร่) | 18,236 ตร.ม. (−9%) | 21,836 ตร.ม. (+9%) |
| 500 × 200 ม. (62.5 ไร่) | 95,836 ตร.ม. (−4%) | 104,236 ตร.ม. (+4%) |
ความคลาดเคลื่อนจริงมักไม่ไปทางเดียวกันทั้งหมด ผลจึงใกล้เคียงกว่านี้มาก แต่แนวโน้มยังเหมือนเดิม คือแปลงไม่กี่ไร่ควรใช้ตลับเมตรหรือลากขอบบนแผนที่อย่างละเอียด ส่วนแปลงหลายสิบไร่ใช้มือถือได้สบาย อ่านวัดที่นาด้วยมือถือ เพื่อดูวิธีลดความคลาดเคลื่อนในแปลงจริง
วัดด้วย Field Maps with Area Measure
Field Maps with Area Measure สร้างขึ้นบนสองวิธีข้างต้น คือแตะจุดบนแผนที่ดาวเทียมโดยมีแว่นขยายช่วยวางมุมให้ตรง หรือเดิน ขับรถ หรือบินตามแนวเขตแล้วให้แอพปิดรูปแปลงให้ แอพแสดงพื้นที่ ความยาวรอบ และระยะทางเป็น ตร.ม. เฮกตาร์ ตร.กม. เอเคอร์ และหน่วยอื่น โดยคำนวณแบบจีโอเดสิกบนทรงรี WGS-84 คุณค้นหาที่อยู่หรือสถานที่ หรือจัดแผนที่ให้อยู่ตรงตำแหน่งของคุณได้ และบันทึกแต่ละแปลงพร้อมชื่อได้
การติดตาม GPS และการวัดทำงานแบบออฟไลน์ แผนที่พื้นที่ใหม่ต้องต่อเน็ตเพื่อโหลดภาพ ส่วนพื้นที่ที่แคชไว้แล้วยังใช้ได้ แอพใช้ได้บน iPhone และ iPad (iOS 17 ขึ้นไป) และยังไม่มีเวอร์ชัน Android
อะไรฟรี และอะไรอยู่ใน Pro
เวอร์ชันฟรีครอบคลุมการวัดพื้นที่ ความยาวรอบ และระยะทาง การบันทึกแปลง การส่งออก CSV และข้อความธรรมดา ภาพแผนที่ และลิงก์เว็บสำหรับแชร์ นอกจากนี้ยังสร้างและเข้าร่วมพื้นที่ทำงานได้ และไม่จำเป็นต้องลงชื่อเข้าใช้
Pro เป็นแบบสมัครสมาชิก เพิ่มการส่งออก Shapefile, DXF, KML, KMZ, GeoJSON และ GPX รายงานแปลงแบบ PDF และการแบ่งแปลงเป็นส่วน ๆ รวมถึงการแก้ไขในฐานะ editor ในพื้นที่ทำงานของคนอื่น
ถ้าอยากเทียบวิธีวัดก่อนติดตั้งแอพ อ่านหาพื้นที่จากพิกัด GPS ด้วยมือถือ ซึ่งอธิบายทั้งสองเทคนิคโดยทั่วไป
คำถามที่พบบ่อย
มีแอพวัดที่ดินฟรีไหม
มี Field Maps with Area Measure วัดพื้นที่ ความยาวรอบ และระยะทางได้ฟรี บันทึกแปลงและส่งออกเป็น CSV หรือข้อความธรรมดาได้ ส่วนรูปแบบไฟล์สำหรับ GIS และรายงาน PDF อยู่ใน Pro
แอพวัดที่ดินใช้โดยไม่มีเน็ตได้ไหม
GPS ไม่ต้องใช้เน็ต การติดตามและการวัดจึงทำแบบออฟไลน์ได้ แต่ภาพดาวเทียมต่างออกไป ต้องโหลดพื้นที่นั้นก่อนหนึ่งครั้งจึงจะดูได้ตอนไม่มีสัญญาณ ควรตรวจสอบก่อนออกไปแปลงที่อยู่ไกล
ใช้บน Android ได้ไหม
ยังไม่ได้ Field Maps with Area Measure ใช้ได้เฉพาะ iPhone และ iPad ตอนนี้มีรายชื่อรอสำหรับเวอร์ชัน Google Play
ตัวเลขจากแอพใช้แทนรังวัดของกรมที่ดินได้ไหม
ไม่ได้ ค่าจากมือถือเป็นการประมาณ เหมาะกับการวางแผนและตรวจว่าตัวเลขสมเหตุสมผลหรือไม่ เนื้อที่ในโฉนดและการรังวัดของกรมที่ดินเป็นข้อมูลทางการ หากจะซื้อขายหรือมีข้อพิพาท ควรใช้ช่างรังวัดและหลักฐานของกรมที่ดิน